Krótka historia komiksu, czyli od Kolumny Trajana, po nowoczesne albumy komiksowe.


Jak dotąd nikt jeszcze jasno nie określił, kiedy pojawił się pierwszy komiks. Przyjmuje się, że jego początki sięgają już starożytności! Za pierwowzór komiksu przez wielu uznawana jest słynna Kolumna Trajana wzniesiona w 113 r. w Rzymie. Wysoką na 40 m kolumnę oplata marmurowa wstęga, pokryta płaskorzeźbami, które tworzą spójną historię - sekwencję obrazów, opowiadających o niezwykłych wyprawach wojennych Trajana przeciwko Dakom.




Prototypy komiksów pojawiały się także w średniowieczu. Przykładem dzieła najbliższego współczesnemu komiksowi jest Tkanina z Bayeux, na której zilustrowano (za pomocą ułożonych chronologicznie scen) relację z normańskiego najazdu na Anglię.

Na przełomie lat XVII i XVIII pojawił się twórca uznawany na jednego z pierwszych twórców komiksu. Angielski malarz – William Hogarth, stworzył serię ośmiu płocien – „A Rake’s Progress” („Rozwój Rake’a”), które zestawione razem, tworzyły spójną historię – niczym komiks.



W pierwszej połowie XIX wieku pojawiały się kolejne obrazowe historyjki autorstwa: G. Dore, i W. Buscha. To kolejni prekursorzy komiksu. Twórcą pierwszej pełnej książki komiksowej jest natomiast Szwajcar Rudolph Töpffer, autor czterdziestostronicowego „The Adventures of Obadiah Oldbuck” - 1837 r.


„Yellow Kid” - pierwszy współczesny komiks.


W rzeczywistości za pierwszy współczesny komiks uznawany jest „Yellow Kid” – „Żółty brzdąc” autorsta Outcaulta, którego sekwencyjna opowieść obrazkowa, zaopatrzona w chmurki z wypowiedziami bohaterów, publikowana była w odcinkach – cyklicznie, jak prawdziwy komiks. „Yellow Kid” ukazywał się regularnie w nowojorskiej gazecie New York World przez kilka lat, od 1895 do 1898 r.



W XX wieku komiksy zaczęły przybierać postać charakterystycznych pasków komiksowych. Od tego czasu systematycznie cieszyły się coraz większą popularnością, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych. Tam też, w 1938 r. został wydany pierwszy numer „Action Comics”, gdzie po raz pierwszy pojawili się znani superbohaterowie, tacy jak Superman!


Pod koniec lat 30. XX wieku na amerykańskim rynku komiksowym pojawiły się dwa potężne, konkurujące ze sobą wydawnictwa: DC Comics (Detective Comics) i Marvel Comics. To właśnie te giganty odpowiedzialne są za powstanie uwielbianych i rozpoznawanych na całym świecie komiksowych bohaterów: Batmana, Supermana, Spidermana, Hulka, Thora, Kobiety Kot, Kapitana Ameryki, Flasha, Fantastycznej Czwórki i wielu, wielu innych!


A kiedy komiks pojawił się w Polsce? 

Do Polski komiks po raz pierwszy dotarł w okresie międzywojennym. Za prototyp polskiego komiksu uznawany jest słynny Koziołek Matołek z 1933 r. autorstwa Kornela Makuszyńskiego (tekst), zilustrowany przez znanego rysownika Mariana Walentynowicza. Niestety kilkanaście lat później, wraz z początkami PRL-u, komiks został w Polsce zakazany (ze względu na zbyt duże powiązanie „wrogą Polsce” kulturą Zachodu). W owym czasie pojawiło się wielu autorów, dla których ten „zakazany owoc” w postaci komiksu stał się nośnikiem propagandowych treści.

W pełni legalnie komiks powrócił do Polski dopiero w latach 60. – 80. To właśnie wtedy pojawili się słynni rysownicy – legendy polskiego komiksu: Papcio Chmiel, Grzegorz Rosiński, Janusz Christa, Władysław Krupka czy Jerzy Wróblewski. Wtedy też powstali najsłynniejsi polscy bohaterowie komiksów: Tytus, Romek i A’Tomek, Kajko i Kokosz, Kapitan Żbik i wielu innych. Wszystkie te kultowe polskie komiksy ukazywały się przede wszystkim w odcinkach na łamach znanych gazet i czasopism. 


Tekst: Agnieszka Ostrowska-Błońska


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

TOP